Osmanlıda devlete yüklenen anlam
Selçuklu öncesi Türk toplumlarında "devlet" birlik beraberlik organize hareket etmek, savaşlarda yek vicud olabilmek gibi vasiflarıyla çok önemli bir yere sahip..
İslamiyetin kabulü sonrası ise devlet kutsal bir hüvviyet de kazanıyor..Osmanlı'da halifelik olarak tezahür edecek devlet başkanlığı bu açıdan diğer uluslar ise milletlerde ortaya çıkan devlet anlayışlarından bir hayli farklı..
işte bu fark Osmanlı'nın son döneminde aşırı kutsiyet ile dejenere olmaya dejenere etmeye başlıyor..padişahın halifelik icrasında elde ettiği kutsiyet devlet anlayışında aşırılıkları beraberinde getirmekte..
Tebadan millete kapı kulluklarına kadar bu kutsiyet Osmanlı'nın başına sorun açmaya başlıyor..fatih sultan mehmet'in bir fermanında tebasına hitabında kendini bulan bu aşırılık ki İslamı da rencide edecek düzeyde..
devlet tabi ki önemli ama kutsiyeti ile değil fonksiyonları ile..yani devlete atfedilen aşırı değer sonunda kült haline gelmiş devlet aygıtını hareket edemez değişemez hale getirmiştir..bu da osmanlı'nın sorunlarla baş edememesine sebep olmuştur..
II Abdülhamid'in müdaheleleri ile devlet biraz toparlanmasa halifelik gerçek hüvviyeti ile toparlanmasa belki bugün türkiye cumhuriyeti diye bir devlet olmayacaktı..millet mefumunu canlandıran bu müdaheleler bizi kurtardı denebilir..
devlet kutsiyet atfetmesi en tehlikeli mefum..devlet başkanları da öyle zira bu zamanla değişemez yenilenemez bir "kült" halini alıyor..aşırılırılıklara yol açıyor.
osmanlı'da devlet anlayışı altı yüzyıllık tarihine ve her padişaha atfedilemez tabi..haksızlık olur..ancak 19 ve 20. yüzyıl sorunları ile bu kutsal devlet baş edememiştir..yenilenememiştir..
hasılı devlet varlığı ile değil fonksiyonları ile mühim..varlığı önemsiz değil ama varlığında takılı kalan bir kutsiyet her çağda tehlike arz etmekte.
vesselam.
İslamiyetin kabulü sonrası ise devlet kutsal bir hüvviyet de kazanıyor..Osmanlı'da halifelik olarak tezahür edecek devlet başkanlığı bu açıdan diğer uluslar ise milletlerde ortaya çıkan devlet anlayışlarından bir hayli farklı..
işte bu fark Osmanlı'nın son döneminde aşırı kutsiyet ile dejenere olmaya dejenere etmeye başlıyor..padişahın halifelik icrasında elde ettiği kutsiyet devlet anlayışında aşırılıkları beraberinde getirmekte..
Tebadan millete kapı kulluklarına kadar bu kutsiyet Osmanlı'nın başına sorun açmaya başlıyor..fatih sultan mehmet'in bir fermanında tebasına hitabında kendini bulan bu aşırılık ki İslamı da rencide edecek düzeyde..
devlet tabi ki önemli ama kutsiyeti ile değil fonksiyonları ile..yani devlete atfedilen aşırı değer sonunda kült haline gelmiş devlet aygıtını hareket edemez değişemez hale getirmiştir..bu da osmanlı'nın sorunlarla baş edememesine sebep olmuştur..
II Abdülhamid'in müdaheleleri ile devlet biraz toparlanmasa halifelik gerçek hüvviyeti ile toparlanmasa belki bugün türkiye cumhuriyeti diye bir devlet olmayacaktı..millet mefumunu canlandıran bu müdaheleler bizi kurtardı denebilir..
devlet kutsiyet atfetmesi en tehlikeli mefum..devlet başkanları da öyle zira bu zamanla değişemez yenilenemez bir "kült" halini alıyor..aşırılırılıklara yol açıyor.
osmanlı'da devlet anlayışı altı yüzyıllık tarihine ve her padişaha atfedilemez tabi..haksızlık olur..ancak 19 ve 20. yüzyıl sorunları ile bu kutsal devlet baş edememiştir..yenilenememiştir..
hasılı devlet varlığı ile değil fonksiyonları ile mühim..varlığı önemsiz değil ama varlığında takılı kalan bir kutsiyet her çağda tehlike arz etmekte.
vesselam.
Yorumlar
Yorum Gönder